Kết nối và lan toả Ngày Sách và Văn hóa đọc Việt Nam lần thứ 5: Mạch tri thức - Từ trang sách đến không gian số
Trong không khí sôi nổi của những ngày tháng 4, tại Thư viện Quốc gia Việt Nam, Lễ Khai mạc Ngày Sách và Văn hóa đọc Việt Nam lần thứ 5 với chủ đề “Mạch tri thức - Từ trang sách đến không gian số” đã chính thức diễn ra, mở màn cho chuỗi hoạt động văn hóa phong phú kéo dài đến hết ngày 05/5/2026. Sự kiện quy mô này do Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch chỉ đạo, Thư viện Quốc gia Việt Nam phối hợp cùng Cục Văn hóa cơ sở, Gia đình và Thư viện tổ chức, thu hút sự tham dự của đông đảo đại diện các cơ quan Trung ương, các Bộ ban ngành, các đại sứ quán và tổ chức quốc tế, cùng hàng ngàn bạn đọc yêu sách.
Lễ khai mạc gây ấn tượng mạnh với màn dân vũ Flashmob sôi động trên nền nhạc ý nghĩa do chính các bạn học sinh, sinh viên và đội ngũ viên chức thư viện phối hợp biểu diễn, biến ngày hội đọc sách thành một không gian tương tác mở đầy nghệ thuật. Trong bài phát biểu khai mạc, đại diện Ban Tổ chức khẳng định rằng trong kỷ nguyên số, việc đọc không còn là sự tiếp nhận thông tin thụ động, mà đã trở thành quá trình chọn lọc, kiến tạo tri thức mới và là động lực thúc đẩy tư duy độc lập. Nhằm thực hiện sứ mệnh thu hẹp khoảng cách tiếp cận tri thức, Ban Tổ chức đã trao tặng hơn 5.000 cuốn sách cho các thư viện công cộng, thư viện trường học và các tủ sách văn hóa tại cơ sở trên khắp cả nước.
Các hoạt động năm nay được thiết kế tỉ mỉ, kết hợp hài hòa giữa giá trị truyền thống và công nghệ hiện đại thông qua các sự kiện phong phú và ấn tượng.
1. Triển lãm “Từ trang sách đến không gian số”: Là không gian mở màn dẫn dắt người xem bước vào thế giới tri thức qua 5 phân khu nội dung liền mạch: Mạch nguồn, Mạch lan tỏa, Mạch sáng tạo, Mạch số, Mạch kết nối và trải nghiệm. Không chỉ trưng bày các ấn phẩm quý giá, triển lãm còn ứng dụng công nghệ để công chúng trải nghiệm việc tiếp cận thông tin theo nhiều phương thức mới, khẳng định xu hướng phát triển tất yếu của thư viện hiện đại.
2. Tọa đàm “Người trẻ đọc gì trong thời đại số”: Buổi đối thoại diễn ra trong không khí cởi mở và đa chiều với sự tham gia của các diễn giả đến từ Viện Đào tạo Báo chí và Truyền thông, STEAM for Vietnam, AI for Vietnam và đại diện các nhà sách. Sự đan xen giữa lý luận và thực tiễn sinh động đã gợi mở cho các bạn trẻ cách chọn lọc thông tin chất lượng giữa đại dương số, xóa nhòa khoảng cách giữa khán đài và sàn diễn để lại nhiều dư âm sâu sắc.
3. Thi Kể chuyện bằng tiếng Anh "Onward - Hơn cả một câu chuyện từ sách": Sân chơi đã để lại dấu ấn đậm nét nhờ phong thái tự tin và khả năng làm chủ ngôn ngữ linh hoạt của các em học sinh khi thổi hồn vào từng trang sách. Trước chất lượng thí sinh đồng đều và xuất sắc, Ban Giám khảo đã làm việc rất kỹ lưỡng để chọn ra những màn trình diễn xứng đáng nhất. Kết quả chung cuộc, Trường Tiểu học Tây Sơn đã xuất sắc chinh phục giải Đặc biệt của cuộc thi.
4. Cuộc thi “Cùng AI kể chuyện”: Đây là cuộc thi độc đáo được tổ chức theo hình thức trực tuyến dành cho hai nhóm tuổi (13–17 và 18–24). Sau gần một tháng phát động, cuộc thi thu hút hơn 300 tác phẩm, chứng minh công nghệ có thể trở thành "đồng tác giả" tuyệt vời giúp người trẻ sáng tạo văn học. Ban Tổ chức đã trao 01 giải Nhất, 03 giải Nhì, 06 giải Ba, 15 giải Khuyến khích và 03 giải Chuyên đề cho các sản phẩm xuất sắc giữ được hồn cốt của câu chuyện gốc.
5. Thi Thiết kế bìa sách “Sắc màu công nghệ và cuộc sống”: Khu vực thi vẽ trực tiếp ghi nhận sự bứt phá với gần 300 bài dự thi của các họa sĩ nhí. Mỗi tác phẩm là một cách "giải mã" thế giới công nghệ tương lai qua lăng kính nhân văn và ngập tràn sắc màu của trẻ thơ. Đánh giá cao tư duy độc đáo này, Ban Giám khảo đã trao 02 giải Đặc biệt, 04 giải Nhất, 06 giải Nhì, 06 giải Ba và 20 giải Triển vọng cho các em.
6. Cuộc thi STEM - Thiết kế mô hình “Trạm sách cộng đồng”: Một sân chơi đòi hỏi các đội thi phải giải quyết bài toán kép: vừa đảm bảo tính thẩm mỹ, vừa phải có tính khả thi cao trong vận hành thực tế và thân thiện với môi trường. Vượt qua những tiêu chí đánh giá khắt khe về kết cấu và vật liệu tối ưu, mô hình đầy tính sáng tạo của Trường THCS Ngô Sỹ Liên đã xuất sắc giành vị trí Quán quân.
7. Trạm đổi sách “Mỗi cuốn sách - Một hành trình mới”: Hoạt động cộng đồng diễn ra xuyên suốt sự kiện, đóng vai trò kết nối và viết tiếp vòng đời cho từng trang sách cũ. Tại đây, người tham gia không chỉ đến để trao đổi những cuốn sách phù hợp mà còn cùng nhau chia sẻ những câu chuyện, dấu ấn cá nhân đằng sau mỗi tác phẩm, tạo nên một điểm chạm cảm xúc ấm áp và nhân văn.
8. Hoạt động trải nghiệm “Mạch chỉ nhỏ kết nối”: Một góc nhỏ bình yên nhưng luôn thu hút đông đảo các bạn thiếu nhi tham gia. Dưới sự hướng dẫn tỉ mỉ của các kỹ thuật viên bảo quản tài liệu, các em được tự tay thực hiện từng đường kim mũi chỉ để khâu thành một cuốn sách cho riêng mình. Hoạt động giúp rèn luyện tính kiên nhẫn, đồng thời mang đến niềm vui sáng tạo trọn vẹn cho các em trước khi rời chương trình.
9. Gian hàng sách: Nơi quy tụ hàng loạt nhà xuất bản lớn với danh mục sách phong phú từ truyện thiếu nhi, kỹ năng sống đến tài liệu nghiên cứu chuyên sâu. Đây là điểm dừng chân lý tưởng để bạn đọc có thể thong thả lật mở, chọn lọc và mang về nhà những "người bạn đồng hành" tri thức ưng ý nhất.
Dù chuỗi hoạt động đã khép lại, nhưng những giá trị nhân văn và tinh thần đổi mới sáng tạo từ Ngày Sách và Văn hóa đọc Việt Nam 2026 vẫn sẽ tiếp tục lan tỏa, duy trì một mạch chảy tri thức bền bỉ và sâu lắng trong lòng công chúng.
